Jajko
Trudno wyobrazić sobie zwykłą, codzienną dietę bez jajek. Wielkanoc z kolei zupełnie nie mogłaby się bez nich obejść. Choć bogate w przeróżne wartości odżywcze, jajka są produktem, który budzi pewne obawy. Warto wiec wiedzieć co nieco na temat ich roli w diecie dziecka.
 
 
Jajka w diecie
 
Choć w sklepach coraz częściej możemy kupić  jaja przepiórek, gęsi, a nawet strusi, Polacy najczęściej spożywają jaja kurze. Przygotowywane są na twardo i miękko, jako jajecznica czy omlet, ale też wchodzą w skład naleśników, panierek i ciast.
 
Kwestia smaku zależy od gustu, choć na ogół dzieci lubią jajka. Nie można im  odmówić bogactwa witamin i innych dobrodziejstw. To przede wszystkim źródło pełnowartościowego białka, które jest bardzo łatwo przyswajalne przez organizm. Białko zawarte w jajach zawiera wszystkie aminokwasy w odpowiednich ilościach, nawet te niezbędne dla organizmu, których sam nie jest w stanie wytworzyć. Ponadto jajka dostarczają witamin (A, E, D i K, a także B2 i B12), kwasu pantotenowego i składników mineralnych: fosforu, potasu, wapnia, żelaza, magnezu. Żółtko z kolei zawiera luteinę chroniąca oczy przed szkodliwym działaniem promieni UVA i UVB, zapobiega zwyrodnieniu plamki żółtej i poprawia widzenie.
 
USDA National Nutrient Database (amerykański odpowiednik polskiego ministerstwa rolnictwa) wskazuje, że przeciętne jajo kurze składa się w 74,8% z wody, 12,6% z białka, 10,0% z tłuszczu (z czego 3,8% to tłuszcze jednonienasycone, 3,1% tłuszcze nasycone, 1,4% wielonienasycone, a ok. 0,42% to cholesterol), w 1,1% z węglowodanów (prawie wyłącznie cukrów prostych).
 
Małe dzieci mogą poznać smak jajka dopiero w określonym wieku i (początkowo) w ograniczonych ilościach.
 
wiek jajko w diecie
Po 7 miesiącu ż. Możliwość wprowadzenia do diety samego żółtka nie częściej niż co drugi dzień
Po 9 miesiącu ż. Możliwość codziennego podawania połowy żółtka  do posiłku obiadowego
Po 11 miesiącu ż. Możliwość podawania 3-4 razy tygodniowo całego jajka ugotowanego na twardo, w formie jajecznicy przygotowanej na parze lub sadzone na parze.
Od 1 do 3 r. ż. Możliwość podawania jednego jajka do 4 razy w tygodniu
 
 
Oznakowanie jaj
 
Kiedy dokonujemy zakupu jaj możemy zauważyć na ich skorupkach charakterystyczne oznaczenia. Z pozoru to tylko ciąg znaków dla wtajemniczonych, jednak umiejętność czytania tego kodu zdradza wszystkie informacje na temat produktu.
 
Jaja kurze przeznaczone do handlu detalicznego oznaczone są jako jaja klasy A. Muszą być one ostemplowane tzw. numerem wyróżniającym. Składa się on z trzech kodów: kod systemu hodowli, kod państwa oraz kod zakładu.
 
1.       Kod systemu hodowli (tzw. "systemu utrzymania kur"):
·         0 – jaja z produkcji ekologicznej
·         1 – jaja z chowu na wolnym wybiegu
·         2 – jaja z chowu ściółkowego
·         3 – jaja z chowu klatkowego
 
2.       Kod państwa członkowskiego Unii Europejskiej (np. PL) w której zarejestrowany jest zakład.
 
3.       Kod oznaczenia zakładu (weterynaryjny numer identyfikacyjny) zawiera:
·         kod województwa (dwie cyfry)
·         kod powiatu (dwie cyfry)
·         kod zakresu działalności (dwie cyfry)
·         kod firmy w danym powiecie (dwie cyfry)
 
Od 1 sierpnia 1996 roku jaja spożywcze klasy A klasyfikowane są również według wagi (określonej najczęściej na opakowaniu) w następujący sposób:
·         XL – bardzo duże: 73 g i więcej
·         L – duże: od 63 g do 73 g
·         M – średnie: od 53 g do 63 g
·         S – małe: poniżej 53 g
 
 
Ważny jest umiar
 
Swego czasu wiele się mówiło na temat szkodliwości jaj ze względu na cholesterol zawarty w żółtku. Dziś dietetycy zalecają, by osoby zdrowe jadły kilka jaj tygodniowo. Ograniczać powinni się tylko ci, którzy są na diecie (np. wątrobowej) lub mają podwyższony poziom cholesterolu. Wówczas spożycie tygodniowe jaj nie powinno przekraczać 2 sztuk.
 
Białko jaja kurzego można w zasadzie jeść bez ograniczeń, jednak należy pamiętać o tym, że często uczula. Z tego powodu nie zaleca się podawać je dzieciom w wieku do 1 roku życia, zwłaszcza tym, które mają skłonność do alergii. Warto przy tym wiedzieć, że wysoka temperatura oraz proces ubijania piany niszczą strukturę protein, dlatego białko poddane takiej obróbce (np. jajko ugotowane na twardo) zwykle traci właściwości uczulające.
 
 
Warto wiedzieć
 
Co warto wiedzieć na temat jajka? Przede wszystko jak poznać czy jest świeże, jednak równie przydatna okazuje się wiedza jak długo je gotować i jak przechowywać. Nie zaszkodzi poznać też kilka ciekawostek:
 
 
·         Świeżość jajka łatwo rozpoznać po matowej skorupce. W domu do badania świeżości można wykorzystać właściwości pęcherzyka powietrza znajdującego się w szerszym końcu. W miarę starzenia się jajka komora powietrza się powiększa. Dlatego świeże jajko po włożeniu do wody idzie na dno, tygodniowe jest uniesione jednym końcem ku górze, natomiast jajka, które nie nadają się do jedzenia, pływają po powierzchni. Innym sposobem jest wstrząśnięcie. Świeże nie wydają żadnego dźwięku. Białko świeżego jajka jest ściągnięte, sprężyste, żółtko wypukłe. Z czasem białko staje się luźniejsze, a żółtko spłaszczone.
 
·         Kupując jajka, należy sprawdzić, czy skorupka jest gładka, bez plamek i pęknięć, ma jednolitą barwę i matową powierzchnię. Wielkość jajek nie świadczy o jakości, zaś kolor skorupy też jest sprawą genetyczną.
 
·         Gwarancję jakości mamy tylko wtedy, gdy kupujemy je w firmowym opakowaniu, na którym wskazano nazwę producenta i datę ważności. Zgodnie z przepisami UE jajka muszą być stemplowane.
 
·         Jajka najlepiej przechowywać w lodówce w kartonowym pojemniku – opóźnia ono wysychanie i chroni przed wchłanianiem zapachów. Zachowują świeżość do 3 tygodni. Całe żółtka, zalane wodą, można trzymać w lodówce do 3 dni, białka w hermetycznie zamkniętym pojemniku – nawet tydzień, zamrożone – kilka miesięcy.
 
·         Bezpośrednio przed użyciem jajka trzeba starannie umyć, a przeznaczone do jedzenia na surowo sparzyć (ale nie wcześniej, bo pozbawione naturalnej osłony szybciej się psują).
 
·         Kiedy chcemy przygotować jajko na miękko, powinno się ono gotować 2–3 minuty, na półtwardo 4–5 minut, a na twardo 7–9 minut od zawrzenia wody (wkładamy je do zimnej wody). Nie należy gotować jajek dłużej niż 10 minut, bo białko będzie twarde i mniej strawne, a wokół żółtka powstanie sina obwódka, a także zmniejszy się wartość odżywcza jajka.
 
·         Jajko to uniwersalny symbol płodności i życiowego potencjału. Jako kosmiczne jajo jest głównym elementem wielu mitów stworzenia. W buddyzmie „rozbicie skorupy jaja ignorancji” oznacza osiągnięcie oświecenia. W chrześcijaństwie jajko jest symbolem oświecenia.
 
·         Światowy rekord guinnessa w robieniu omletów przypada Howardowi Helmerowi, który w przeciągu 30 minut usmażył ich aż 427.
 
·         Przeciętna kura składa średnio od 250 do 270 jajek rocznie, jednak niektóre kury składają ich ponad 300.
 
·         Kolor skorupki jajka nie zależy od sposobu żywienia kury, ale od jej cech genetycznych. Białe jajka znoszą kury Leghorny zaś pozostałe rasy - brązowe i beżowe. Polacy wybierają na ogół jajka w beżowym kolorze.
 
·         Światowy Dzień Jaja obchodzony jest w drugi piątek października.
 
·         W średniowieczu jaja służyły jako składnik zaprawy wapiennej w budownictwie.