Nie taka stulejka straszna
Rodzice zwykle bledną na wieść, że ich synek ma stulejkę. Nie dlatego, że jest to groźne schorzenie, które trudno leczyć, lecz z powodu sprzecznych informacji, jakie można zasłyszeć lub przeczytać na ten temat. Wystarczy jednak poznać szczegóły zagadnienia i wiedzieć czego należy oczekiwać od lekarza. 
 
 
Co i jak?
 
Stulejką nazywa się zwężenie napletka, które uniemożliwia odprowadzenie go poniżej żołędzi prącia. Powodem jest dysproporcja między średnicą żołędzi a szerokością nieelastycznego napletka. O stulejce mówi się również wtedy, kiedy napletek daje się ściągnąć, jednak ze znacznymi trudnościami, pęka, a czasem nawet krwawi, powodując ból i trudności związane z myciem żołędzi.
 
Choć stulejka może budzić niepokój, trzeba wiedzieć, że dotyczy ona ok. 90% chłopców w wieku do 3 lat. Jest to więc zupełnie normalny stan, który określa się mianem stulejki fizjologicznej. Zwykle nie stanowi ona problemu, czego nie można powiedzieć o stulejce patologicznej. Występuje ona kiedy napletek jest zbliznowaciały, a jego ujście przy próbie odprowadzenia bieleje lecz nie odsłania żołędzi. Chłopcy, którym doskwiera to schorzenie mogą mieć problemy z siusianiem – odczuwać dyskomfort, pieczenie, a nawet ból. Mocz może wówczas wypływać stróżką lub też zalegać pod napletkiem tworząc charakterystyczny „balonik”. Zwykle tworzą się przez to stany zapalne i pojawiają bakterie w moczu.
 
 
Badanie
 
Rodzice zaniepokojeni tematem stulejki powinni w pierwszej kolejności wybrać się do pediatry, który wystawi skierowanie do specjalisty – chirurga dziecięcego bądź urologa dziecięcego. We Wrocławiu funkcjonuje kilka placówek oferujących konsultacje z chirurgiem dziecięcym w ramach umowy z NFZ. Są to:
 
WOJEWÓDZKE CENTRUM MEDYCZNE „DOBRZYŃSKA”
50-403 WROCŁAW DOBRZYŃSKA 21/23 Krzyki
PORADNIA CHIRURGII OGÓLNEJ
ŚWIADCZENIA W ZAKRESIE CHIRURGII OGÓLNEJ
rejestracja: (071)774 77 00
informacja: (071)774 77 00
 
SAMODZIELNY PUBLICZNY SZPITAL KLINICZNY NR 1 WE WROCŁAWIU
50-368 WROCŁAW M. CURIE-SKŁODOWSKIEJ 50/52 Śródmieście
PORADNIA CHIRURGII OGÓLNEJ DLA DZIECI
ŚWIADCZENIA W ZAKRESIE CHIRURGII DZIECIĘCEJ
rejestracja: (071)770 30 16
informacja: (071)770 30 01
 
POLSKIE CENTRUM ZDROWIA INSTYTUT MEDYCZNY Sp. z o.o.
50-349 WROCŁAW SIENKIEWICZA 58-60 Śródmieście
PORADNIA CHIRURGII OGÓLNEJ DLA DZIECI
ŚWIADCZENIA W ZAKRESIE CHIRURGII DZIECIĘCEJ
rejestracja: +48 888 606 101
informacja: +48 888 606 202
 
DOLNOŚLĄSKI SZPITAL SPECJALISTYCZNY IM. T. MARCINIAKA – CENTRUM MEDYCYNY RATUNKOWEJ
50-420 WROCŁAW TRAUGUTTA 116 Krzyki
PORADNIA CHIRURGII OGÓLNEJ DLA DZIECI
ŚWIADCZENIA W ZAKRESIE CHIRURGII DZIECIĘCEJ
rejestracja: (071)789 02 90
informacja: (071)789 02 90
 
 
Ważne jest, aby przed badaniem lekarz poświęcił chwilę na rozmowę z rodzicami. Omówiony powinien zostać cel oraz sposób badania. Rodzice powinni być też uprzedzeni czy zostanie wykonany jakikolwiek zabieg, na który mogliby nie wyrazić zgody.
 
Badanie powinno być przede wszystkim bezbolesne, delikatne i nie trwać zbyt długo. Dzięki niemu lekarz powinien określić stopień elastyczności napletka, a także stopień jego zsuwania. Dokonuje się tego poprzez spokojne i delikatne odprowadzenie napletka do miejsca, w którym napotyka się pierwszy opór (pamiętając o fizjologicznej stulejce), zachowując przy tym ostrożność, by nie uszkodzić mało elastycznej skóry. Nie może być mowy o używaniu siły, która będzie przyczyną popękania, a w następstwie tego powstania blizn utrudniających leczenie. Towarzyszący takiemu brutalnemu badaniu ból przyczyni się z kolei do urazu psychicznego dziecka oraz niechęci do jakiejkolwiek ingerencji przy napletku.
 
 
Leczenie
 
Leczeniem stulejki zajmuje się urolog dziecięcy. W przeszłości to schorzenie leczone było na oddziałach chirurgii dziecięcej, co nadal jest bardzo powszechne.
 
W przypadku stulejki fizjologicznej nie stosuje się jako takiego leczenia. Z czasem ustępuje ona samoistnie, ponieważ w miarę upływu czasu skóra napletka rozluźnia się, a następnie odkleja od żołędzi. Mniej więcej w trzecim roku życia chłopca powinno być widać choć część żołędzi po delikatnym ściągnięciu napletka. Jeśli jest to niemożliwe, wówczas należy rozpocząć działanie. Na początku może być to delikatne odprowadzanie napletka do momentu wystąpienia oporu podczas kąpieli. Pod wpływem ciepłej wody skóra nabiera elastyczności, dlatego kąpiel jest do tego „zabiegu” najbardziej wskazana. Ważne by zachować szczególną ostrożność, aby nie sprawić dziecku bólu. Postępowanie takie jest zalecane przez Amerykańskie Towarzystwo Pediatryczne u wszystkich nieobrzezanych chłopców. Jeśli po dłuższym czasie nie widać poprawy sytuacji, a dziecko może swobodnie oddawać mocz, nie stwierdzono u niego zakażenia ani bakterii w moczu należy spróbować z maścią sterydową. Jest ona przepisywana przez lekarza na receptę, a częstotliwość jej stosowania powinien zalecić specjalista po uprzednim zbadaniu małego pacjenta. Najczęściej stosuje się ją w miejscu zwężenia napletka dwa razy dziennie przez kilka tygodni. Kuracja niestety nie daje stuprocentowej gwarancji powodzenia. To czy zadziała zależy od organizmu malucha. Jeśli więc mimo dłuższego leczenia nie ma zadowalających efektów, zwężenie jest zbyt duże lub pojawiły się jakiekolwiek komplikacje, trzeba zdecydować się na zabieg chirurgiczny.
 
W chirurgicznym leczeniu stulejki stosuje się jedną z dwóch metod:
 
·         Plastyka napletka – polega na wycięciu zbliznowaciałego zwężenia napletka w taki sposób, aby jego pozostała część zakrywała żołądź całkowicie lub przynajmniej w pewnym stopniu. Minusem tej metody jest pewne ryzyko ponownego zwężenia się napletka i nawrotu stulejki.
·         Obrzezanie – wskutek zastosowania tej metody napletek zostaje usunięty, a żołądź pozostaje całkowicie odsłonięta na stałe.
 
Leczenie chirurgiczne stulejki odbywa się w znieczuleniu ogólnym. Postępuje się tak dla komfortu dziecka, które zwykle jest jeszcze zbyt małe, by opanować strach i pozostać w bezruchu. Rany po zabiegach goją się zwykle do tygodnia, z kolei stosowane szwy rozpuszczają się i nie wymagają usuwania.
 
 
Nieprawidłowe leczenie
 
Niestety ciągle jeszcze możemy się spotkać z nieprawidłowymi formami leczenia stulejki. Niektórzy lekarze w czasie wizyty ściągają napletek na siłę, co nie powinno mieć miejsca, ponieważ skóra może wówczas popękać, a w tych miejscach powstaną blizny. Te z kolei nie są elastyczne, co sprawia, że wpadamy w błędne koło – skóra nie poddaje się, więc jest rozrywana na nowo.
 
Sam zabieg brutalnego ściągania napletka jest dla dziecka bardzo bolesny, niemalże traumatyczny. Niektórzy specjaliści twierdzą, że taka metoda ma bardzo poważne następstwa psychologiczne, ponieważ jest przyczyną niepotrzebnego cierpienia malca, jak i stresu rodziców. Może się zdarzyć, że chłopiec zachowa w pamięci bolesne zabiegi na długi czas. Z kolei bezpośrednio po takim leczeniu zdarza się, że maluch wstrzymuje oddawanie moczu z obawy przed bólem. Przez to wpada w kolejne błędne koło, gdyż przepełniony pęcherz sam z siebie może powodować ból, a na pewno dyskomfort i rozdrażnienie.
 
 
 
Stulejka jest schorzeniem, które trzeba obserwować i konsultować z lekarzem. Kiedy minie okres stulejki fizjologicznej należy rozpocząć leczenie, gdyż zaniechanie wszelkich czynności odbije się negatywnie na dziecku. Skutkami nieleczonej stulejki są: stany zapalne, bliznowacenie oraz trudności z oddawaniem moczu. W późniejszym okresie życia chłopca (nawet dopiero w jego dorosłym życiu) mogą wystąpić: zakażenia układu moczowego, rak prącia, trudności z odbyciem prawidłowego stosunku seksualnego.
 
Leczenie to jednak nie wszystko. Niezwykle ważne jest, aby już w dzieciństwie każdy chłopiec nabrał właściwych nawyków związanych z higieną. Po odklejeniu napletka (zarówno samoczynnym, jak i dokonanym przez lekarza) trzeba pamiętać, by przy każdej kąpieli odsuwać w celu dokładnego wymycia żołędzi z resztek mastki (mazista biała lub żółta serowata wydzielina gromadząca się pod napletkiem) i moczu. Z kolei w czasie oddawania moczu należy odsłonić żołądź, by jak najmniej moczu zostało pod napletkiem. Te proste czynności pomogą zapobiec powstawaniu stanów zapalnych narządów płciowych, odkładaniu się nadmiaru mastki, a także sklejaniu napletka z żołędzią.